Rola koloru w systemie oznakowań

Rola koloru w systemie oznakowań

O tym, jak ważna jest typografia w systemie oznakowań już wiemy. Przyszedł czas na drugi ważny element – kolor.

Kolor jest jednym z istotnych części składających się na przestrzeń wizualną. Jest także ważnym elementem przy projektowaniu informacji – pozwala je wyróżniać, kontrastować i organizować, co pomaga zachować cechy potrzebne do stworzenia dobrego systemu oznakowań. Aby dobrze wykorzystać kolorystykę w systemie oznakowań jak i całym systemie wayfindingu, należy wiedzieć, w jaki sposób działa on na odbiorcę oraz co mu przekazuje.

 

Kolor bohaterem?

Czy kolor powinien być jednym z głównym elementów pozwalających użytkownikowi na odnalezienie drogi do celu? Nie. Wbrew pozorom, przeciętny człowiek ma problemy z identyfikacją koloru z danym zagadnieniem. Sam kolor jest abstrakcyjną i indywidualną dla każdej osoby wartością. Zapamiętanie relacji zagadnienie-kolor może nie sprawia człowiekowi problemu, ale na pewno będzie zajmowało wiele uwagi i czasu.

Kolor jednak jest doskonałym pomocnikiem, kiedy jest częścią systemu oznaczeń. O ile sama barwa jest abstrakcyjnym pojęciem, to połączona z podpowiedzią słowną lub obrazkową działa jako wzmocnienie przekazu. Przy stałym użytkowaniu – również ułatwia zapamiętywanie.

 

Bez-nazwy-2

Porównanie symboli o różnych oznaczeniach. Pierwszy rząd przedstawia jedynie oznaczenie kolorystyczne. Drugi rząd przedstawia abstrakcyjne symbole niezwiązane z dziedziną. Trzeci rząd przedstawia ikony bezpośrednio związane z tematyką, gdzie kolor jest jedynie pomocnikiem.

 

 

 

 

 

 

 

Jeśli oddział pediatryczny zostanie wyróżniony kolorem niebieskim, łatwiej będzie nam go zapamiętać, kiedy znacznikiem będzie np. niebieski słoń. Nasz umysł zarejestruje odpowiedni symbol, a wszechobecny na oddziale kolor niebieski nie będzie już abstrakcyjnym pojęciem tylko częścią pewnego skojarzenia.

 

Kolor jako element różnicujący i naprowadzający

 

linie metra-01.png
Kolory różnicujące w liniach metra.

 

Stanowcza większość ludzi rozróżnia podstawowe kolory występujące w palecie barw. Kolor może zatem służyć jako środek do odróżniania od siebie elementów. O ile ciężko nam zapamiętać przynależność kolorów do poszczególnych wartości tzn. musimy nauczyć się systemu kolorystycznego zanim będziemy się nim biegle posługiwać, o tyle przy rozbudowanym lub skomplikowanym systemie kolor ułatwia identyfikację drogi lub graficznego przedstawienia danych.

Zazwyczaj używane w systemach oznaczeń kolory różnią się znacznie od siebie, a przeciętnemu odbiorcy ułatwiają szybką identyfikację poprzez nazwę, ponieważ człowiek rozróżnia głównie te kolory, które potrafi nazwać (lub ich pokrewne odcienie np. ciemny i jasny czerwony). Zdecydowanie prościej opisywać, kojarzyć i interpretować układ kolorów: niebieski, czerwony, zielony i żółty niż np. cztery różne odcienie czerwieni.

praca_finalowa
Wykorzystanie kolorów w planie budynku szpitala, projektu Studio Fuerte.

 

Trzeba pamiętać, że nie każda osoba ma takie same spektrum rozpoznawania barw, nie wspominając już o zaburzeniach rozpoznawania kolorów. Dla jednych umieszczenie obok siebie brązów, czerwieni i żółci będzie estetycznym rozwiązaniem graficznym, dla innych – wielkim utrudnieniem przy szybkim odczytywaniu informacji. W 2011 roku łódzki przewoźnik MPK wprowadził w swoich tramwajach mapki przedstawiające dojazd do dworców w Łodzi. O ile projekt był estetyczny, to kolory użyte do identyfikacji dworców były bardzo mało zróżnicowane. Sprawiało to problemy w szybkiej interpretacji danych.

 

 

Budowanie ścieżek

paths_hospital-fuerte
Przykład ścieżki w szpitalu, gdzie kolory są przypisane do odpowiednich działów. Źródło

Barwa działa również dobrze jako element ścieżki prowadzącej do celu. Podążanie za wybranym kolorem jest jednym ze sposobów naprowadzania użytkowników w tunelach metra.

Trzeba jednak pamiętać o tym aby ścieżki były przy tym poprawnie oznaczone we wszystkich miejscach decyzyjnych, również na początku naszej drogi. Rozwiązanie to sprawdza się w skomplikowanym systemie z kilkoma możliwościami wyboru. W sytuacjach, kiedy ścieżka jest mało skomplikowana, oznaczanie kolorystyczne może wprowadzać niepotrzebny zamęt lub być zbędnym elementem graficznym.

Przykładem zbędnego zastosowania kolorowych ścieżek do celu jest dworzec w Łodzi, gdzie mimo małej ilości peronów i prostego dojścia do każdego z nich, postanowiono wprowadzić trzy kolory ścieżek.

Bez-nazwy-1
Przykład zbędnych oznaczeń na dworcu Łódź Kaliska.

Małe zróżnicowanie użytych barw sprawiło, że przy słabym oświetleniu były one są bardzo zbliżone do siebie. Wstęgi teoretycznie prowadziły do celu, ale na etapie rozpoczynania drogi odbiorca nie wiedział, który kolor reprezentuje dany peron. Oznaczenia były na tyle czytelne, że to na nie zwracało się uwagę, a identyfikacja kolorystyczna nie była nawet kontynuowane na poszczególnych peronach.

 

 

Kolor jako element hierarchizujący

Niektóre kolory użyte w odpowiednim otoczeniu, bardziej przyciągają uwagę od innych.

Nie omawiając kwestii czytelności poszczególnych zestawów kolorystycznych, czasem istotne jest aby ważne informacje zostały specjalnie wyróżnione przy użyciu rozmiaru lub właśnie barwy. Za kolor najbardziej zwracający uwagę przeciętnego odbiorcy uważa się kolor czerwony. Nie bez powodu występuje on w światłach sygnalizacyjnych jako najważniejsza informacja (zatrzymaj się). Inne kolory mogą również służyć jako wyróżnienie informacji, wystarczy odpowiednio je dopasować.

Do ukazania różnic w odczytywaniu informacji przy użyciu koloru niech posłuży wizualizacja różnych rozwiązań oznaczeń na lotnisku.

DSC_0409.jpg
W którym układzie czerwona tabliczka wyróżnia się najbardziej? Źródło: Andreas Uebele, „Signage systems and information graphics”

 

W ostatnim układzie wyróżniono najważniejsze dla pasażera informacje, czyli dojście do bramek poszczególnych lotów. Warto zaznaczyć, że do uzyskania różnorodności wykorzystano tylko trzy barwy: czerń, biel i czerwień. Ważny jest także kontekst występowania danego koloru. Jeśli do każdego rodzaju oznaczeń zostanie użyty kolor czerwony, straci on w pewnym stopniu swoją “siłę rażenia”, która jest o wiele większa przy zestawieniu z czernią i bielą.


 

Istnieją również schematy dotyczące wykorzystania kolorów w różnych rozwiązaniach projektowych. Dzięki ich znajomości możliwe jest ułatwienie odbiorcom poruszania się
w przestrzeni publicznej. Oczywiście oznaczenia kolorystyczne zależą od kręgów kulturowych, a czasami wybrany kolor ogranicza się do jednego państwa. Do takich rozwiązań można zaliczyć np. kolor niebieski występujący w znaku parkingu lub kolor zielony kojarzony z wyjściem awaryjnym. Jednak to temat często omawiany i na pewno zasługujący na osobny temat.

A wy, jak jeszcze postrzegacie rolę koloru w kreowaniu projektu graficznego? 🙂

 


 

Źródła:
  • Andreas Uebele, „Signage systems and information graphics”
  • Matt McKee, „How to Design Great Signage”
  • Mark A. Foltz, „Designing Navigable Information Spaces”

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s